Hoe ontstaat een schoorsteenbrand en hoe doof je die?
Een schoorsteenbrand ontstaat wanneer opgehoopt roet ("creosoot") in de schouw vlam vat. Creosoot vormt zich door de onvolledige verbranding van vaste brandstoffen, zoals hout, die teer en pek produceren. Deze afzettingen zijn brandbaarder dan het oorspronkelijke brandmateriaal, omdat ze geen vocht en niet-brandbare stoffen bevatten. Eén vonk kan het zeer ontvlambare roet ontsteken en een schoorsteenbrand veroorzaken.
Oorzaken van creosoot
Creosoot ontstaat bij de verbranding van vochtig of ongeschikt hout. Ook verkeerd gebruik van de haard kan leiden tot de vorming van brandbaar roet. Aanvankelijk ontstaat er smeerroet, een kleverige massa die door overtollige teer-, pek- en waterdampen aan de schouwwanden blijft kleven. Zodra het verzadigingspunt is bereikt, condenseert deze damp tot smeerroet. Zolang dit roet vochtig blijft, is er geen brandgevaar.
Bij stijgende rookgastemperaturen droogt het smeerroet uit en vormt zich hard of glanzend roet. Dit mengsel van teer, pek en koolwaterstoffen wordt dan brandbaar. Eén vonk in de schouw kan dan een brand veroorzaken.
Voorkomen van creosootafzettingen
Gebruik altijd droog hout (maximaal 20% vocht) in de haard. Dit zorgt ervoor dat vlok- of stofroet zich afzet aan de schouwwanden, die eenvoudig door de schoorsteenveger kan worden verwijderd. Hoe vochtiger het hout, hoe groter de roetafzettingen en hoe groter het risico op een schoorsteenbrand. Regelmatig de schouw laten reinigen helpt ook om roetophoping te voorkomen.
Gevaren van een schoorsteenbrand
Bij een schoorsteenbrand kunnen temperaturen van 1000°C tot 1500°C worden bereikt. Deze hitte kan de schouw en de omliggende delen beschadigen of zelfs in brand steken. Uit de schouwopening kunnen metershoge vlammen komen. Bovendien bestaat er gevaar voor rookverspreiding, omdat creosootafzettingen de schouw na verloop van tijd vernauwen en de trek blokkeren. De vrijkomende gassen kunnen dan via de kachel of schouwdeur in gesloten ruimtes ontsnappen. Dit is bijzonder gevaarlijk, omdat koolmonoxide een onzichtbaar, geurloos en smaakloos gas is. Vanwege de vertraagde werking is een roetbrand bijzonder levensgevaarlijk!
Blussen van een schoorsteenbrand
Als er al een schoorsteenbrand is, kan deze gecontroleerd worden door een paar kilo zout in het vuur te strooien. Hierdoor dooft het vuur binnen ongeveer tien minuten.
Blussen met water is geen optie, omdat de schouw hierdoor kan scheuren of zelfs kan exploderen. Eén liter water verandert in 1700 liter stoom, die de schouw niet snel genoeg kan afvoeren. Daarom moet altijd de brandweer worden gebeld. Zij kunnen vanaf het dak de schouw inspecteren en de brand blussen.
Tijdens het vegen moet de haard worden afgeschermd om te voorkomen dat hete roetdeeltjes in huis komen. Controleer ook de muren en vloeren langs het rookkanaal om een onopgemerkte brandverspreiding te voorkomen.
Een andere manier om een schoorsteenbrand zelf te blussen, is door het rookkanaal aan de onderkant af te sluiten met een dikke bundel natte doeken. Indien nodig kan dit met een passende stok op zijn plaats worden gehouden. Hierdoor wordt de trek en dus de zuurstoftoevoer gestopt. Het blijft echter raadzaam om direct daarna de brandweer te bellen.
Maatregelen bij een schoorsteenbrand
- Blijf kalm.
- Bel onmiddellijk de brandweer – noodnummer 112!
- Sluit de deuren en de luchttoevoer van de haard goed af.
- Verwijder alle brandbare voorwerpen van de haard.
- Maak de toegangen tot de schouwreinigingsopeningen vrij.
- Informeer overige bewoners.
- Probeer de schoorsteenbrand niet met water te blussen!
We hebben ons best gedaan om dit onderwerp grondig te behandelen, maar je weet nooit... Als je meer wilt weten over dit of een ander onderwerp, maak dan gebruik van onze jarenlange ervaring en bezoek onze contactpagina.
